Việc phương tiện bị tạm giữ là tình huống không ai mong muốn khi tham gia giao thông. Nếu chẳng may gặp phải, nắm rõ thủ tục nhận lại xe bị tạm giữ là điều cần thiết để quá trình này diễn ra nhanh chóng và thuận lợi. Bài viết sẽ cung cấp thông tin chi tiết về các bước cần thực hiện và những điều cần lưu ý.
Các lỗi vi phạm giao thông có thể bị tạm giữ phương tiện
Theo quy định của pháp luật Việt Nam, đặc biệt là tại Điểm a Khoản 1 Điều 82 Nghị định 100/2019/NĐ-CP (đã được sửa đổi, bổ sung bởi Điểm a Khoản 32 Điều 2 Nghị định 123/2021/NĐ-CP), lực lượng cảnh sát giao thông có quyền tạm giữ phương tiện vi phạm trước khi ra quyết định xử phạt đối với một số hành vi nghiêm trọng. Đây thường là các hành vi tiềm ẩn nguy cơ cao gây tai nạn, ảnh hưởng trực tiếp đến an toàn của người tham gia giao thông khác.
Các lỗi vi phạm thường bị tạm giữ xe bao gồm việc điều khiển xe mà trong máu hoặc hơi thở có nồng độ cồn ở các mức độ khác nhau (từ mức chưa vượt quá 50 miligam/100 mililít máu hoặc 0,25 miligam/1 lít khí thở trở lên, đến các mức vượt quá 80 miligam/100 mililít máu hoặc 0,4 miligam/1 lít khí thở). Tương tự, hành vi điều khiển xe khi trong cơ thể có chất ma túy cũng là một trong những trường hợp bị giữ phương tiện. Việc không chấp hành yêu cầu kiểm tra về nồng độ cồn hoặc chất ma túy của người thi hành công vụ cũng bị áp dụng biện pháp này.
Bên cạnh đó, việc điều khiển xe đi ngược chiều trên đường cao tốc hoặc lùi xe trên đường cao tốc (trừ xe ưu tiên đang làm nhiệm vụ) cũng là hành vi đặc biệt nguy hiểm, có thể gây ra những vụ tai nạn thảm khốc. Do tính chất nghiêm trọng này, ô tô chạy ngược chiều trên cao tốc hoặc lùi xe trên cao tốc thường bị tạm giữ ngay lập tức để ngăn chặn rủi ro tiếp diễn và phục vụ công tác xử lý vi phạm hành chính.
Thời hạn tạm giữ phương tiện vi phạm hành chính
Thời hạn tạm giữ phương tiện giao thông là một yếu tố quan trọng mà người vi phạm cần nắm rõ. Theo quy định tại Điều 125 của Luật Xử lý vi phạm hành chính năm 2012 (đã được sửa đổi, bổ sung năm 2020), thời hạn tạm giữ tang vật, phương tiện vi phạm hành chính thông thường không quá 07 ngày làm việc, kể từ ngày tạm giữ.
Tuy nhiên, trong một số trường hợp đặc biệt, đối với các vụ việc phức tạp, cần xác minh thêm tình tiết, thời hạn tạm giữ xe vi phạm có thể kéo dài hơn. Cụ thể, thời hạn tạm giữ có thể lên đến 30 ngày làm việc. Đối với vụ việc đặc biệt nghiêm trọng, có tính chất phức tạp, cần có thêm thời gian để xác minh và thu thập chứng cứ, thời hạn tạm giữ có thể được kéo dài tối đa không quá 60 ngày làm việc. Việc kéo dài thời hạn tạm giữ phương tiện phải có quyết định bằng văn bản của người có thẩm quyền và phải thông báo cho người vi phạm hoặc chủ sở hữu phương tiện được biết.
Trong suốt thời gian xe bị tạm giữ, người vi phạm hoặc chủ sở hữu hợp pháp có trách nhiệm phối hợp với cơ quan chức năng để hoàn tất các thủ tục xử phạt theo quy định. Sau khi chấp hành xong quyết định xử phạt (bao gồm nộp tiền phạt và các chi phí liên quan, nếu có), người vi phạm hoặc chủ sở hữu sẽ được nhận lại phương tiện của mình.
Quy trình và thủ tục nhận lại xe bị tạm giữ
Khi thời hạn tạm giữ phương tiện đã hết hoặc người vi phạm đã hoàn thành nghĩa vụ chấp hành quyết định xử phạt, việc lấy lại xe bị tạm giữ cần tuân theo một quy trình nhất định. Quy trình này được quy định chi tiết tại Điều 16 Nghị định 138/2021/NĐ-CP quy định về quản lý, bảo quản tang vật, phương tiện vi phạm hành chính bị tạm giữ, tịch thu.
Việc trả lại phương tiện bị tạm giữ bắt buộc phải có quyết định bằng văn bản của người đã ra quyết định tạm giữ hoặc người có thẩm quyền tương đương. Đây là căn cứ pháp lý quan trọng nhất để người dân đến nhận lại tài sản của mình. Người quản lý, bảo quản phương tiện tại kho bãi sẽ thực hiện việc bàn giao khi có quyết định này.
Giấy tờ cần chuẩn bị khi nhận lại phương tiện
Để quá trình nhận lại xe diễn ra thuận lợi, người đến nhận cần chuẩn bị đầy đủ các loại giấy tờ cần thiết. Các giấy tờ cơ bản bao gồm: Quyết định trả lại phương tiện của cơ quan có thẩm quyền, Biên bản tạm giữ phương tiện vi phạm hành chính đã được lập trước đó, và giấy tờ tùy thân như Thẻ Căn cước công dân hoặc Chứng minh nhân dân của người đến nhận.
Điều quan trọng cần lưu ý là người đến nhận lại xe phải là người đã thực hiện hành vi vi phạm, hoặc là chủ sở hữu hợp pháp của phương tiện đã được ghi trong quyết định tạm giữ. Trong trường hợp chủ sở hữu hoặc người vi phạm không thể trực tiếp đến nhận, họ có thể ủy quyền cho người khác. Khi đó, người được ủy quyền cần xuất trình thêm văn bản ủy quyền hợp pháp (thường là giấy ủy quyền có công chứng hoặc chứng thực) cùng với giấy tờ tùy thân của cả người ủy quyền và người được ủy quyền.
Các bước thực hiện nhận lại xe tại nơi tạm giữ
Sau khi đã chuẩn bị đầy đủ giấy tờ, người dân sẽ đến địa điểm nơi phương tiện đang được tạm giữ (thường là kho bãi tạm giữ của lực lượng cảnh sát giao thông hoặc cơ quan chức năng khác). Tại đây, người đến nhận sẽ trình các giấy tờ đã chuẩn bị cho người quản lý, bảo quản phương tiện.
Người quản lý sẽ tiến hành kiểm tra quyết định trả lại, kiểm tra giấy tờ tùy thân và đối chiếu với thông tin của người vi phạm hoặc chủ sở hữu trong hồ sơ. Tiếp theo, người đến nhận sẽ được yêu cầu đối chiếu thực tế tình trạng của phương tiện bị tạm giữ với thông tin đã ghi trong biên bản tạm giữ. Cần kiểm tra kỹ về chủng loại, số lượng (nếu có vật kèm theo), đặc điểm, biển số, và hiện trạng của xe tại thời điểm nhận lại dưới sự chứng kiến của người quản lý kho bãi.
Sau khi hai bên đã thống nhất và xác nhận tình trạng của phương tiện, việc bàn giao sẽ được lập thành biên bản giao nhận. Biên bản này ghi rõ thông tin về phương tiện, thông tin người giao và người nhận, thời gian giao nhận, và xác nhận tình trạng của xe khi bàn giao. Biên bản được lập thành ít nhất hai bản, mỗi bên giữ một bản và có chữ ký xác nhận của các bên liên quan. Người nhận xe cũng cần thanh toán các khoản phí liên quan đến việc tạm giữ và bảo quản phương tiện trong suốt thời gian bị giữ (nếu có) theo quy định.
Xử lý phương tiện không đến nhận sau thời hạn tạm giữ
Trong trường hợp phương tiện vi phạm hành chính bị tạm giữ đã hết thời hạn theo quyết định nhưng người vi phạm, chủ sở hữu, người quản lý hoặc người sử dụng hợp pháp không đến nhận lại, pháp luật có quy định cụ thể về việc xử lý các tài sản này. Quy định này được nêu tại Khoản 4 Điều 126 Luật Xử lý vi phạm hành chính 2012 (đã được sửa đổi, bổ sung bởi Điểm b Khoản 65 Điều 1 Luật Xử lý vi phạm hành chính sửa đổi 2020).
Nếu cơ quan chức năng xác định được danh tính và địa chỉ của người vi phạm hoặc chủ sở hữu phương tiện, họ sẽ tiến hành thông báo cho những người này đến nhận lại xe. Việc thông báo được thực hiện 02 lần. Lần thông báo thứ nhất phải được gửi trong thời hạn 03 ngày làm việc kể từ ngày hết thời hạn tạm giữ. Lần thông báo thứ hai được gửi trong thời hạn 07 ngày làm việc kể từ ngày thông báo lần thứ nhất. Sau khi thông báo lần thứ hai, nếu quá thời hạn 01 tháng mà người có liên quan vẫn không đến lấy lại xe bị tạm giữ, thì trong thời hạn 05 ngày làm việc tiếp theo, người có thẩm quyền sẽ ra quyết định tịch thu phương tiện vi phạm hành chính.
Đối với trường hợp không xác định được người vi phạm, chủ sở hữu, người quản lý hoặc người sử dụng hợp pháp của phương tiện bị tạm giữ, quy trình thông báo sẽ được thực hiện trên phương tiện thông tin đại chúng (của trung ương hoặc địa phương nơi tạm giữ). Việc thông báo cũng được thực hiện 02 lần với thời gian tương tự như trên: lần 1 trong 03 ngày làm việc sau khi hết thời hạn tạm giữ, lần 2 trong 07 ngày làm việc sau lần 1. Tuy nhiên, thời hạn chờ đến nhận sau thông báo lần 2 dài hơn, là 01 năm. Hết thời hạn 01 năm kể từ ngày thông báo lần thứ hai mà vẫn không có người đến nhận, trong thời hạn 05 ngày làm việc, người có thẩm quyền sẽ ra quyết định tịch thu phương tiện. Đối với phương tiện bị tạm giữ để đảm bảo thi hành quyết định xử phạt, nếu người bị xử phạt không chấp hành trong thời hạn quy định, xe sẽ bị chuyển cho cơ quan có thẩm quyền cưỡng chế để tiến hành kê biên, bán đấu giá nhằm thu hồi tiền phạt.
Các câu hỏi thường gặp về nhận lại xe bị tạm giữ
Ai được phép nhận lại xe bị tạm giữ?
Theo quy định, người được phép nhận lại phương tiện bị tạm giữ là người đã thực hiện hành vi vi phạm, hoặc là chủ sở hữu hợp pháp của chiếc xe tại thời điểm bị tạm giữ. Thông tin này phải được ghi rõ trong biên bản tạm giữ và quyết định xử phạt/trả lại phương tiện. Trong trường hợp người vi phạm hoặc chủ sở hữu không thể trực tiếp đến nhận, họ hoàn toàn có quyền ủy quyền hợp pháp bằng văn bản cho người khác đến thực hiện thủ tục nhận lại xe thay mình.
Tôi làm mất biên bản tạm giữ thì sao?
Biên bản tạm giữ phương tiện là một giấy tờ rất quan trọng, ghi nhận chi tiết thông tin về phương tiện, thời điểm, địa điểm, lý do tạm giữ, và tình trạng ban đầu của xe. Nếu làm mất biên bản này, bạn cần liên hệ ngay với cơ quan đã lập biên bản và ra quyết định tạm giữ xe để được hướng dẫn cụ thể. Cơ quan này sẽ kiểm tra lại hồ sơ lưu trữ và có thể cấp lại bản sao hoặc xác nhận thông tin cần thiết để bạn có thể tiếp tục thực hiện thủ tục nhận lại xe bị tạm giữ. Việc này có thể mất thêm thời gian và yêu cầu một số thủ tục hành chính bổ sung.
Có phải đóng phí lưu kho khi nhận lại xe không?
Có, theo quy định của pháp luật hiện hành, khi phương tiện vi phạm hành chính bị tạm giữ, chủ sở hữu hoặc người vi phạm thường phải chịu các chi phí liên quan đến việc vận chuyển về nơi tạm giữ, chi phí lưu kho, bảo quản phương tiện trong suốt thời gian bị giữ. Mức phí này được quy định cụ thể bởi cơ quan nhà nước có thẩm quyền của địa phương. Bạn sẽ được thông báo về khoản phí này và cần thanh toán đầy đủ trước khi được bàn giao xe tại kho bãi.
Thời hạn tối đa tạm giữ phương tiện là bao lâu?
Thời hạn tạm giữ phương tiện giao thông theo quy định chung là không quá 07 ngày làm việc. Tuy nhiên, trong những trường hợp vụ việc có nhiều tình tiết phức tạp hoặc cần xác minh thêm, thời hạn này có thể được kéo dài. Thời gian gia hạn tối đa có thể lên đến 30 ngày làm việc đối với các vụ việc phức tạp và tối đa 60 ngày làm việc đối với các vụ việc đặc biệt nghiêm trọng, phức tạp, cần thời gian thu thập, xác minh chứng cứ theo quy định của Luật Xử lý vi phạm hành chính.
Việc thủ tục nhận lại xe bị tạm giữ đòi hỏi sự chuẩn bị kỹ lưỡng về giấy tờ và nắm vững quy trình. Hiểu rõ các quy định pháp luật liên quan đến việc tạm giữ phương tiện giao thông và quy trình nhận lại xe sẽ giúp bạn tiết kiệm thời gian và tránh những rắc rối không đáng có. Luôn chấp hành nghiêm chỉnh luật giao thông là cách tốt nhất để không bao giờ phải đối mặt với tình huống này.
