Hiện nay, tình trạng mua bằng lái xe máy trên thị trường “chợ đen” đang diễn ra khá phổ biến. Nhiều người vì muốn nhanh chóng hoặc ngại thi cử mà tìm đến con đường bất hợp pháp này. Tuy nhiên, họ có biết rằng việc sử dụng giấy phép lái xe không do cơ quan có thẩm quyền cấp sẽ phải đối mặt với những rủi ro và hình phạt nghiêm trọng? Bài viết này sẽ làm rõ vấn đề này dựa trên các quy định pháp luật hiện hành tại Việt Nam.
Ở Việt Nam có bao nhiêu loại bằng lái xe máy?
Có hai điểm đặc trưng điển hình là dung tích xi lanh và phương tiện xe cơ giới để giúp chúng ta phân loại giấy phép lái xe. Lý do phân loại là dựa theo từng dòng xe sẽ hỗ trợ các kỹ năng tương ứng phù hợp cho người điều khiển.
Dựa vào quy định Điều 16 Thông tư 12/2017/TT-BGTVT, theo như cấp độ hiện tại thì hạng A có 4 loại giấy phép lái xe chính áp dụng cho xe máy. Sau đây, xethientri.com sẽ điểm qua cụ thể từng loại bằng lái xe hiện tại:
1. Bằng Lái Xe Máy Hạng A1
Đầu tiên phải kể đến là bằng lái xe hạng A1. Đây là loại bằng phổ thông và cơ bản nhất tại nước ta.
- Đối tượng sử dụng: bằng lái xe A1 hỗ trợ cho dòng xe máy có dung tích từ 50
cm³ đến dưới 175 cm³. Ngoài ra, áp dụng tương tự cho những loại xe gắn máy có dung tích như vậy. Một vài thương hiệu xe thông dụng: Yamaha Sirius, Honda Wave…
- Điều kiện cấp bằng lái: chiếu theo quy định từ Thông tư 24/2015/TT-BYT;
những công dân Việt Nam đủ 18 tuổi và đáp ứng được yêu cầu về mặt sức khỏe. Tiếp đến, trải qua kỳ thi sát hạch lái xe tại những trung tâm sát hạch có uy tín và đạt điểm lý thuyết tối thiểu là 21/25 điểm. Chú ý không được phép sai câu điểm liệt. Bài thi thực hành hoàn tất và đạt 80/100 điểm (sa hình số 8 và đường gồ ghề). - Công dụng của bằng lái xe hạng A1: những người dân thường xuyên sử dụng xe máy mỗi ngày và thoải mái chạy với quãng đường dài mà không tính theo số km.
Chú ý: theo Luật an toàn giao thông đường bộ triển khai từ năm 2025 thì những ứng viên thi bằng lái xe A1 chỉ triển khai trên dòng xe dưới 125 cm³. Cũng có thể áp dụng với dòng xe có động cơ điện dưới 11kW và có nhu cầu nâng lên hạng A.
2. Bằng Lái Xe Máy Hạng A2
Loại bằng lái xe tiếp theo mà các bạn nên quan tâm vì nó cũng thường xuất hiện trong cuộc sống đó là bằng lái xe hạng A2.
- Đối tượng sử dụng: những dòng xe có phân khối lớn như xe mô tô hai bánh từ 175 cm³ trở lên và không giới hạn với các dòng xe của bằng lái hạng A1.
- Điều kiện cấp bằng lái: đòi hỏi phải có kinh nghiệm lái xe A1 từ 2 năm trở lên và không quá khác biệt như bằng lái A1. Triển khai theo luật mới từ đầu năm 2025.
- Công dụng của bằng lái xe hạng A2: những người có nhu cầu đi xe phân khối lớn như mô tô, đi phượt hay thực hiện các tour tham quan sự kiện xe mô tô. Nói cách khác, hạng A2 được sáp nhập chung với các xe hạng A từ 125 cm³ bắt đầu tính từ năm 2025.
Chú ý: phần thi thực hành sẽ khó hơn với bằng A1. Thậm chí có các bài dự thi để kiểm tra khả năng giữ tốc độ khi đang đi trên đường và kiểm soát tốc độ trung bình. Ngoài ra, ở phần thi sát hạch bằng lái xe hạng A2 sẽ có đánh giá về khả năng phanh khẩn cấp.
3. Bằng Lái Xe Máy Hạng A3
Hạng tiếp theo là bằng lái xe máy hạng A3. Đây là loại bằng lái hỗ trợ xe mô tô ở mức độ chuyên sâu và nâng cao so với hai hạng kia.
- Đối tượng sử dụng: áp dụng cho những dòng xe như xe mô tô cho người bị khuyết tật ở chân hay xe mô tô tự chế/xe mô tô ba bánh (xích lô máy và xe lam). Cũng tương tự như bằng lái xe hạng A2 thì cũng gom chung tất cả xe hạng A1.
- Điều kiện cấp bằng lái: có sức khỏe tốt và bị khiếm khuyết ở chân dựa vào Nghị định 01/2021/NĐ-CP. Công dân Việt Nam từ 18 tuổi trở lên.
- Công dụng của bằng lái xe hạng A3: ở bài thi sát hạch lái xe hạng A3 thì phần thi thực hành như sa hình không đòi hỏi quá hóc búa. Chủ yếu tạo điều kiện để người khuyết tật có thể đủ điều kiện điều khiển phương tiện lưu thông trên đường.
Chú ý: bắt đầu từ 2025 những dòng xe mô tô ba bánh sẽ được tích hợp từ hạng A3 sang hạng B1. Tuy nhiên, điều kiện không được thoáng như trước đây và bị giới hạn.
4. Bằng Lái Xe Máy Hạng A4
Hạng lái xe A4 là phân hạng cuối cùng của bằng lái xe máy hạng A ở Việt Nam. Sau đây là những đặc điểm nổi bật:
- Đối tượng sử dụng: tải trọng dưới 1000kg đối với các dạng máy kéo mini và các dòng xe máy đặc biệt khác.
- Điều kiện cấp bằng lái: ứng viên phải thi sát hạch riêng tại địa điểm cố định như trung tâm nằm trong danh sách của Bộ giao thông vận tải yêu cầu. Độ tuổi từ 18 trở lên.
- Công dụng của bằng lái xe hạng A4: những ai phải hoạt động máy cày hay máy kéo ở lĩnh vực nông nghiệp hay xe nâng để thực hiện việc chuyên chở hàng hóa nhẹ.
Chú ý: từ ngày 1/1/2025 những chứng chỉ điều khiển xe máy chuyên dụng và đặc biệt sẽ được thay thế hầu hết qua bằng lái xe hạng A4.
Nhìn chung, người dân tham gia lưu thông trên đường bằng xe máy chỉ cần hạng A1 là đủ điều kiện. Còn việc phân loại như 4 hạng ở trên chỉ để phục vụ giám sát và quản lý giấy phép lái xe theo yêu cầu từ Bộ Giao Thông Vận Tải.
Còn những người có nhu cầu lái xe phân khối lớn hay xe chuyên dụng thì có thể dựa vào mục đích sử dụng để thi hạng cao hơn. Bên cạnh đó, không bắt buộc thi lấy bằng lái xe nếu từ 16 tuổi và đang dùng xe dưới 50 cm³. Ngược lại, trên dung tích 50 cm³ thì yêu cầu thi sát hạch lái xe nhé.
Bằng lái xe máy sẽ được sử dụng trong bao lâu?
Khi sở hữu bằng lái xe máy thì các bạn không cần phải lo lắng quá nhiều về thời gian. Điểm đặc biệt và tiện lợi của bằng lái xe máy là không giới hạn thời gian sử dụng.
Cho dù các bạn có lấy giấy phép lái xe hạng nào thì không cần quan tâm đến ngày hết hạn. Sau đây, là những quy định về mặt thời gian của giấy phép lái xe máy dựa vào Điều 17 Thông tư 12/2017/TT-BGTVT:
- Hạng A1, A2, A3: không có ngày hết hạn. Do đó, nếu đã được cấp bằng lái xe của ba hạng này thì người điều khiển phương tiện giao thông có thể dùng vĩnh viễn. Tuy nhiên, trong trường hợp gây ra tai nạn giao thông nghiêm trọng có thể bị tước giấy phép lái xe nếu trừ đủ 12 điểm dựa vào quy chế năm 2025.
- Hạng A4: bắt đầu tính từ ngày cấp kéo đến thời hạn 1o năm. Loại bằng lái này yêu cầu gia hạn hoặc có thể phải thi lại tại Sở Giao Thông Vận Tải.
Thủ tục gia hạn khi cần
- Yêu cầu chuẩn bị: dựa vào mẫu phụ lục 19 để lên Đơn đề nghị. Sau đó, là các giấy tờ như bản sao CCCD gắn chip, giấy khám sức khỏe và hộ chiếu.
- Địa điểm nộp hồ sơ: tại các Sở Giao thông vận tải ở thành phố hay tỉnh. Bên cạnh đó, có thể yêu cầu nộp tại Tổng cục đường bộ Việt Nam.
- Thời gian trả kết quả và gia hạn sẽ trong vòng từ 6 đến 10 ngày. Chi phí trong 1 lần gia hạn là 135,000 VNĐ.
Dựa vào Luật an toàn giao thông đường bộ thì hạng A1 và A sẽ không cần thi lại hay gia hạn từ đầu năm 2025. Nhưng có một chú ý nhỏ là nếu vi phạm giao thông và gây hậu quả xấu bị trừ đủ 12 điểm sẽ bắt buộc thi lại bài thi sát hạch lái xe cả lý thuyết lẫn thực hành.
Việc thi lại bằng lái xe với chủ đích hạn chế bớt tình trạng lái nhanh vượt ẩu và khuyến khích tuân thủ theo các quy định về giao thông khi đi trên đường.
Thế nào là mua bằng lái xe máy?
Những hành vi gian lận như dùng tiền mua bằng lái xe máy hay nhờ người khác thi giùm để có được giấy phép lái xe đều được tính là sai quy định pháp luật. Hiện nay, các nền tảng mạng xã hội như Facebook, zalo hay Instagram đều có những hội nhóm mua bán bằng lái xe với giá khá rẻ.
Để sở hữu bằng lái xe máy chỉ cần bỏ khoản tiền tối thiểu từ 700,000 đến 2,000,000 VNĐ dựa vào từng hạng mức cụ thể. Việc in phôi giả được sử dụng đa phần đến từ công nghệ AI hay phần mềm thiết kế. Sau đó, các đơn vị làm giả mạo bằng lái xe sẽ dùng tem y như tem thật và tạo mã QR theo như bằng lái xe mẫu thật.
Năm 2025, chỉ có cơ quan có thẩm quyền cấp nằm trong mạng lưới của Sở Giao Thông Vận Tải hay Tổng cục Đường Bộ. Tất cả đều quy định cụ thể nằm trong Điều số 58 của Luật Giao Thông đường bộ 2008.
Những ai xài bằng lái xe giả đều tính là vi phạm pháp luật và cố ý lách luật để qua mặt cơ quan chức năng. Có nhiều trường hợp công an đã truy phá và quét được nhiều tổ chức làm giả bằng lái xe vào 2 năm gần đây. Theo báo cáo từ Bộ Công An, tang vật là hàng trăm ngàn bằng lái xe giả.
Do đó, những chủ phương tiện xe hai bánh nên chú ý để tránh vướng vào vòng lao lý khi ảnh hưởng từ rủi ro hình sự và bị trục lợi từ các hội nhóm xấu trên mạng xã hội.
Bằng lái xe thật có hoàn toàn mua được không?
Theo quy định hiện hành từ Bộ Giao Thông Vận Tải và Bộ Công An thì không có bất kỳ cách nào để dùng tiền hay vật chất mua bằng lái xe thật. Chỉ có một con đường duy nhất là ứng viên phải trải qua đợt sát hạch và thi đạt tại những trung tâm dạy lái xe trực thuộc Bộ Giao Thông Vận Tải.
Bên cạnh đó, đừng quá nhẹ dạ cả tin khi tin những lời nói ngon ngọt từ các quảng cáo trên Facebook hay Youtube là không cần thi vẫn có bằng thật. Mọi hành vi quảng bá trên đều được tính là lừa đảo.
Đa phần các đối tượng mạo danh để trục lợi từ người dân qua việc nhập khẩu nguyên liệu làm phôi giả từ bên ngoài. Mọi hành vi làm trái quy định và cấp giấy phép lái xe giả mạo đều bị lực lượng chức năng phát hiện và truy cứu trách nhiệm hình sự.
Lý do khiến nhiều người chọn mua bằng lái xe máy giả
Thực trạng mua bằng lái xe máy giả hay giấy phép lái xe giả xuất phát từ nhiều nguyên nhân khác nhau. Một trong những lý do phổ biến nhất là tâm lý muốn “đi đường tắt”, ngại bỏ thời gian và công sức cho quá trình học và thi sát hạch chính thức. Nhiều người cho rằng việc học lý thuyết và thực hành để thi lấy bằng là phức tạp, mất thời gian, trong khi mua bằng giả có vẻ nhanh chóng và tiện lợi hơn.
Bên cạnh đó, một số người có thể do thiếu thông tin đầy đủ về quy định pháp luật, không nhận thức được mức độ nghiêm trọng của hành vi mua và sử dụng giấy phép lái xe không do cơ quan có thẩm quyền cấp. Họ có thể tin vào những lời quảng cáo sai sự thật về việc “làm bằng lái xe không cần thi” hoặc “bao đậu” một cách phi pháp. Áp lực công việc, cuộc sống bận rộn cũng là yếu tố khiến một bộ phận người dân tìm đến giải pháp tiêu cực này, bỏ qua quy trình chuẩn để có được bằng lái xe máy hợp pháp, tiềm ẩn nhiều rủi ro cho bản thân và xã hội.
Mã QR in trên bằng lái xe giả có quét được dễ dàng hay không?
Thông thường, giấy phép lái xe không mạo danh sẽ có mã QR ở mặt sau để tiện việc tra cứu nhanh qua ứng dụng Zalo, hay trên web chính thức gplx.gov.vn. Quy định này được triển khai từ giữa tháng 6 năm 2020 và có hiệu lực tới thời điểm hiện tại.
Tuy nhiên, một số tổ chức làm giả bằng lái xe có thể dùng công nghệ AI (trí tuệ nhân tạo) để làm mã QR và nhái y như bằng thật. Nên chúng ta cũng có thể dùng ứng dụng thông thường để quét được mã QR giả mạo này. Nhưng khi hiển thị thông tin thường sẽ báo lỗi hay không khớp với thông tin của chủ sở hữu bằng lái xe.
- Cách kiểm tra và đối chiếu bằng lái xe thật/giả: Các thông tin cơ bản như họ tên, ngày cấp hay mã số của giấy phép lái xe sẽ được hiển thị sau khi quét mã QR. Dựa vào thông tư 38/2019 nếu thông tin không trùng khớp và số phôi mặt sau không giống như trên hệ thống thì đây là bằng giả mạo.
- Một vài trường hợp để sao chép thông tin thật (cùng họ tên những số seri trên bằng lái xe không giống), các tổ chức lừa đảo thường dùng phần mềm tạo QR ảo.
- Lúc này, mắt thường và các ứng dụng quét phổ biến sẽ không phát hiện được. Cách duy nhất là nhờ cảnh sát viên đối chiếu với tài khoản nội bộ để đánh giá kiểm chứng.
- Có tới hơn 70% giấy phép lái xe giả bị phát hiện qua việc tra cứu dựa vào mã phản hồi nhanh QR trong cùng kỳ năm ngoái.
Chú ý: Những giấy phép lái xe vẫn tính còn hiệu lực sử dụng và lưu hành rộng rãi nếu cấp trước ngày 1/6/2020 và không có mã QR.
Có dễ bị phát hiện khi mua bằng lái xe máy hay không?
Việc mua bằng lái xe máy hay dùng mọi thủ đoạn để có được bằng lái xe giả nhằm qua mắt lực lượng chức năng đều dễ dàng bị phát hiện và xử lý theo luật định. Mặc dù có nhiều công nghệ hay ứng dụng có thể dễ dàng ngụy tạo bằng cấp nhưng điểm cốt lõi là quy trình xử lý của cơ quan công an cực kỳ nhanh và hiệu quả.
Một số phương thức giúp phát hiện bằng lái xe máy giả bao gồm:
- Tra cứu mã số phôi bằng: nếu nhập mã seri của phôi giấy phép lái xe và thấy chẳng có kết quả nào khớp với tìm kiếm trên dữ liệu gplx.gov.vn.
- Cảnh sát giao thông trực tiếp kiểm tra trực tiếp giấy phép lái xe: cảnh sát yêu cầu nhập liệu qua hệ thống trực tiếp hay dùng ứng dụng VNeID để thực hiện việc quét mã QR.
- Đánh giá và kiểm tra ngoại quan: chữ ký kỳ lạ vì đa phần dùng công nghệ in thay vì đóng dấu. Mặt khác, đối chiếu với hoa văn trên giấy phép lái xe thấy không có tác dụng phản quang và màu vàng thường đậm hơn.
Một con số khá nghiêm trọng khi số liệu từ Công An ở Hà Nội báo cáo về năm ngoái đã thu giữ hơn 1000 giấy phép lái xe giả mạo.
Đa phần các giấy phép giả mạo đến từ việc truy quét bất ngờ hay chủ phương tiện gây tai nạn và bị bắt sau khi trình giấy tờ cho cảnh sát viên.
Các mức xử phạt khi mua bằng lái xe máy?
Những hình thức dùng bằng lái xe giả hay mua bằng để che mắt lực lượng chức năng đều bị xử lý nghiêm minh. Tất cả quy định về hình thức vi phạm lẫn chi phí phạt đều áp dụng theo Nghị định 100/2019/NĐ-CP (sửa đổi bởi 123/2021/NĐ-CP và 168/2024/NĐ-CP):
1. Xe dưới 175 cm³ (A1)
Đối với phương tiện cơ giới hai bánh như xe dưới 175 cm³ thì hành vi dùng giấy phép lái xe giả sẽ bị lãnh mức phạt dao động từ 1 triệu đến 2 triệu. Không những vậy, người vi phạm bị tước quyền thi giấy phép lái xe trong vòng 5 năm. Còn giấy phép hiện tại sẽ bị tịch thu ngay lập tức.
2. Xe trên 175 cm³(A2/A3)
Lỗi mạo nhận và sử dụng bằng lái xe trên 175 cm³ sẽ bị xử phạt trong khung hình phạt từ 3 triệu đến 4 triệu. Cũng tương tự như bằng lái xe A1, giấy phép lái xe bị thu giữ từ lực lượng chức năng và chủ phương tiện không được phép thi lấy bằng trong 5 năm tới.
3. Xe ô tô
Trường hợp dùng giả giấy phép lái xe ô tô thì khung hình phạt sẽ khá cao với thấp nhất là 10 triệu. Mức hình phạt cao nhất là 12 triệu. Thu hồi giấy phép lái xe và cấm thi bất cứ bằng lái xe hạng nào trong 5 năm tới.
Chú ý: sẽ áp dụng biện pháp phạt nặng và đánh phí phạt từ 30 triệu đến 100 triệu nếu gây tai nạn giao thông và xài bằng lái xe giả trên đường dựa vào điều 341 BLHS 2015 (cập nhật và bổ sung 2017).
Ngoài ra, áp dụng thêm hình phạt như cải tạo không giam giữ kéo dài tới 3 năm hay phạt tù từ nửa năm đến dưới 2 năm (có hành vi trục lợi trái phép). Còn nếu mức gây thiệt hại quá nặng dẫn đến hậu quả xấu có thể bị phạt tù tới 7 năm.
Các câu hỏi thường gặp về mua bằng lái xe máy năm 2025
Để giúp quý độc giả tích lũy thêm kiến thức về quy định an toàn giao thông đường bộ cũng như tránh những sai lầm khi bị kẻ xấu lợi dụng. Ở chuyên mục này, xethientri.com sẽ làm rõ các thông tin liên quan đến việc mua bằng lái xe máy qua từng câu hỏi kèm theo câu trả lời.
1. Phải mất thời gian bao lâu để có được bằng lái xe máy?
Những nơi làm bằng lái xe giả hay bằng lậu thì sẽ thường tốn thời gian từ 1 đến 3 ngày. Thậm chí, có một số nơi còn ăn tiền và không trả bằng cho người mua. Đây rõ ràng là hành vi lừa đảo và trục lợi.
Do đó, hãy học lý thuyết và đăng ký dự thi với thời gian là 1 tuần học và kể cả thi cử. Sau 2 tuần sẽ có giấy hẹn để lấy bằng lái xe từ trung tâm sát hạch lái xe.
2. Có lưu lại hồ sơ gốc đối với bằng lái xe máy giả không?
Hoàn toàn không có nhé. Mọi nơi làm bằng lái xe giả chỉ tạo được phôi giả chứ không hề có đầy đủ thông tin dữ liệu của ứng viên. Do đó, chỉ cần vào các trang web kiểm tra chính thức từ cơ quan công an hay Bộ Giao Thông Vận Tải sẽ không tìm thấy kết quả trùng khớp.
3. Cho tôi hỏi địa điểm nào đáng tin cậy để mua bằng lái xe máy A1?
Chỉ có đăng ký học và thi sát hạch tại trung tâm thuộc Bộ Giao Thông Vận Tải quy định. Không có bất cứ nơi nào uy tín cho phép mọi người mua bằng lái xe công khai và chính thức.
4. Nếu lỡ gây tai nạn và khi bị kiểm tra phát hiện giấy phép lái xe giả sẽ bị xử lý như thế nào?
Đối với trường hợp này thì người gây tai nạn sẽ phải chịu trách nhiệm hình sự (làm bằng giả với gây tai nạn giao thông). Ngoài ra, có thể bị xử án tù lên đến 7 năm và bồi thường bảo hiểm dựa vào Điều 260 của Bộ Luật Hình Sự.
5. Có xử án phạt tù đối với việc mua bằng lái xe máy giả hiện nay không?
Điều này là tất nhiên Có. Mọi hậu quả và thu lợi bất chính đều bị phạt tù dựa vào Điều 341 của Bộ Luật Hình Sự với thời gian thi hành án trong tù từ nửa năm đến 2 năm. Đối với trường hợp gây ra tai nạn nghiêm trọng thì xử phạt đến 7 năm tù.
6. Tôi có mua bằng lái xe máy giả và có thể yêu cầu đổi sang bằng khác được không?
Điều này là hoàn toàn trái quy định của pháp luật. Sẽ không chấp nhận bất cứ hình thức nào đổi bằng dù bằng giả được làm ở bất cứ nơi đâu. Ngoài ra, người sở hữu bằng lái xe giả sau khoảng thời gian 5 năm cấm đều phải bắt buộc thi lại giấy phép lái xe từ đầu.
7. Nếu tôi thi bằng lái xe máy thật tại trung tâm sát hạch lái xe thì có thể đỗ dễ dàng không?
Nếu người dân tự giác học tập và ôn bài kỹ lưỡng thì gần như 90% sẽ thi đậu bằng lái xe ở các hạng A. Còn nếu rớt thì có thể thi lại vào đợt khác. Quan trọng ý chí và tinh thần tự giác phấn đấu của ứng viên thi giấy phép lái xe.
Lời kết
Như vậy toàn bộ những thông tin về việc mua bằng lái xe máy giả đã được chúng tôi điểm qua chi tiết qua bài viết này. Một lần nữa, phải nhắc nhở quý độc giả cần phải hết sức cảnh giác trước những quảng cáo bịa đặt và câu tương tác từ các đơn vị bán bằng cấp lái xe giả. Không những vậy, hãy thực thi nghĩa vụ công dân trong việc học tập và thi cử tốt để có được giấy phép lái xe chính thống. Ý thức giao thông và bằng cấp lái xe là điều kiện tiên quyết để có được xã hội văn minh khi giảm tối đa các sự cố tai nạn trên đường.
